lipiec 2010

sierpień 2010

maj 2010

czerwiec 2010

marzec 2010

kwiecień 2010

styczeń 2010

luty 2010
   

styczeń 2009

luty 2009

marzec 2009

kwiecień 2009

maj 2009

czerwiec 2009

lipiec 2009

sierpień 2009

wrzesień 2009

październik 2009

listopad 2009

grudzień 2009
   

styczeń 2008

luty 2008

marzec 2008

kwiecień 2008

maj 2008

czerwiec 2008

lipiec 2008

sierpień 2008

wrzesień 2008

październik 2008

listopad 2008

grudzień 2008
   

styczeń 2007

luty 2007

marzec 2007

kwiecień 2007

maj 2007

czerwiec 2007

lipiec 2007

sierpień 2007

wrzesień 2007

październik 2007

listopad 2007

grudzień 2007
 

styczeń 2006

luty 2006

marzec 2006

kwiecień 2006

maj 2006

czerwiec 2006

lipiec 2006

sierpień 2006

wrzesień 2006

październik 2006

listopad 2006

grudzień 2006
 

styczeń 2005

luty 2005

marzec 2005

kwiecień 2005

maj 2005

czerwiec 2005

lipiec 2005

sierpień 2005

wrzesień 2005

październik 2005

grudzień 2005
 
MARZEC
nr 3/2010

Ksiądz Profesor Walenty Urmanowicz

Ksiądz Walenty Urmanowicz urodził się w Nowej Wilejce k. Wilna 27 II 1998 r. w rodzinie Marcina i Adelajdy z domu Ejzerman. Ukończył cztery klasy szkoły miejskiej w Nowej Wilejce (do 1914 r.). a następnie, po założeniu w 1915 r. Gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Wilnie, uczył się krótko w tej szkole. W 1916 r. wstąpił do Wileńskiego Seminarium Duchownego, które ukończył w 1921 r. i 29 maja przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa wileńskiego Jerzego Matulewicza. W tym samym roku biskup skierował go, razem z kolegami kursowymi ks. Józefem Czerniawskim i ks. Władysławem Suszyńskim, na dalsze studia na Katolickiem Uniwersytecie Lubelskim. Tu uzyskał licencjat z teologii i w 1923 r. wyjechał na studia w Instytucie Katolickim w Paryżu, gdzie uzyskał licencjat z filozofii. W latach 1925-1928 studiował na uniwersytecie we Fryburgu w Szwajcarii. Studia te uwieńczył doktoratem z teologii. Pracę doktorską na temat kształtowania cnót przez miłość wydał drukiem w Wilnie w 1931 r.

Po powrocie do diecezji został prefektem Męskiego Seminarium Nauczycielskiego w Wilnie oraz profesorem śpiewu w Seminarium Duchownym. Później został asystentem i miał wykłady zlecone na Wydziale Teologicznym z filozofii. Potem był pełniącym obowiązki starszego asystenta. Początkowo wykładał historię filozofii starożytnej i średniowiecznej oraz teorię poznania (logikę, krytykę i ontologię). Po przyjściu na wydział ks. dr. Antoniego Korcika, wykładał tylko teorię poznania. Początkowo mieszkał przy ul. Rossa 2, a potem przy ul. Wileńskiej 30.

Po wybuchu drugiej wojny światowej nadal wykładał na wydziale i w seminarium. Po likwidacji Uniwersytetu w grudniu 1939 r. przez władze litewskie, pracował tylko w seminarium. Zresztą w jego murach potajemnie nadal działał Wydział Teologiczny. Uwięziony został przez Niemców razem z innymi profesorami i alumnami 3 III 1942 r. i przebywał w więzieniu na Łukiszkach. Następnie był internowany w Wiłkowyszkach (19 III-17 X 1942). Stąd wywieziono go do obozu pracy w Szałtupiu, gdzie przebywał do 9 IX 1943 r. Zwolniony z obozu wrócił do Wilna. Gdy w jesieni 1944 r. seminarium wznowiło wykłady, został w nim wicerektorem i nadal wykładał przedmioty filozoficzne oraz teologię moralną i etykę. Po zamknięciu seminarium przez władze sowieckie 20 II 1945 r. pociągiem uniwersyteckim w końcu kwietnia przybył do Białegostoku. Tu 8 maja tego roku seminarium zainaugurowało swoją działalność i ks. Urmanowicz kontynuował tu pracę pedagogiczną i wychowawczą oraz przygotowywał pracę habilitacyjną. Dnia 23 VI 1947 r. habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy „Źródła władzy państwowej” i uzyskał tytuł docenta. W 1952 r. został kierownikiem Katedry Teologii Moralnej Ogólnej i Etyki. Po zamknięciu Wydziałów Teologicznych w Warszawie i Krakowie otrzymał w dniu 19 IX 1954 r. nominację na profesora nadzwyczajnego i kierownika Katedry Teologii Moralnej Ogólnej na Wydziale Teologicznym Akademii Teologii Katolickiej. Czterokrotnie był dziekanem tegoż Wydziału. We wrześniu 1968 r. przeszedł na emeryturę.

Nie długo cieszył się wolnością emerycką. Zmarł w Kołobrzegu 9 VIII 1969 r. na zawał serca. Uroczystości pogrzebowe miały miejsce w prokatedrze białostockiej. Pochowany został na cmentarzu farnym w Białymstoku.

Trzeba podkreślić, że ostatnią opublikowaną pracą ks. Urmanowicza był artykuł Istota świętości chrześcijańskiej. Opublikował kilka książek i szereg artykułów. Przygotowywał kolejne pozycje książkowe: Miłość pierwiastkiem twórczym życia chrześcijańskiego i Zasady moralności chrześcijańskiej. Niestety, nagła śmierć nie pozwoliła ich dokończyć.

Był także moim profesorem. Chodziłem na jego lektorat języka francuskiego, a na czwartym roku studiów uczył mnie teologii moralnej, ale tylko do Bożego Narodzenia. Odszedł z pracy w seminarium naszym w 1962 r. Mieszkał jednak w Białymstoku i stąd dojeżdżał do pracy w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1968 r w październiku został mianowany prałatem Kapituły Bazyliki Metropolitalnej Wileńskiej w Białymstoku. Był profesorem lubianym przez studentów. Swoje wykłady przeplatał humorystycznymi dygresjami, mającymi ożywić słuchaczy.

Ksiądz prof. Jan Pryszmont napisał w artykule nekrologicznym o ks. Urmanowiczu: „W całej pracy pedagogicznej i twórczości naukowej wykazywał zmarły Profesor przywiązanie do Kościoła, troskę o zachowanie czystości nauki katolickiej i wierność w jej głoszeniu, jako prawdziwie vir ecclesiacticus. U wszystkich swoich bliskich uczniów i współpracowników, wszystkich, którzy go znali i cenili za wiedzę i prawość, kochali za serdeczność i życzliwość, pozostawił szczery żal i piękne wspomnienie o sobie jako o człowieku dobrym”.

ks. Tadeusz Krahel